grad18:26, 02.06.2022Izvor: Radio Kontakt Plus

„Prostorno i urbanističko planiranje Kosova i Metohije“: Planovi koji su ostali „da vise u vazduhu“



Izložba „Prostorno i urbanističko planiranje Kosova i Metohije“ otvorena je danas na Fakultetu tehničkih nauka u Kosovskoj Mitrovici. 

prostorno-i-urbanisticko-planiranje-kosova-i-metohije-planovi-koji-su-ostali-da-vise-u-vazduhu

Kontakt Plus radio

Izložba je bila prilika da se ovdašnje stanovništvo podseti na to da je na području KiM tokom devedesetih godina bilo mnoštvo aktivnosti urbanista i prostornih planera Srbije. Na današnjoj izložbi našli su se prostorni i urbanistički planovi, kao i ostali stručni dokumenti, poput urbanističkih projekata, konkursa, istraživanja i publikacija koji su rađeni za prostor Kosova i Metohije u periodu do 1999. godine. 

U tom periodu Republika Srbija organizovala je planersku akciju, gde su sve opštine KiM bile pokrivene od strane uglednih institucija iz Srbije. Niški zavod za urbanizam tada je dobio zadatak da planski pokriva i prati opštine Peć, Dečani, Istok i Klinu.

Tada su rađene sve vrste urbanističkih planova za severnu Metohiju, podseća diplomirani inženjer arhitekture i vršilac dužnosti načelnika Uprave za građevinarstvo Miroljub Stanković, koji je i sam radio na ovim planovima.

„Mi smo pre svega zatekli takvu situaciju da su njima nedostajali generalni urbanistički planovi. Pošto su to u hijerarhiji prvi planovi bez kojih nije moguće raditi ostalu razradu, onda je to urađeno za tri opštine od ove četiri. A iz njih proističu svi planovi tadašnje detaljne regulacije i regulacioni planovi. Iz toga proističe izdavanje dozvola. Tada je isto bio period odobrenja Srbije, da ono što se gradi o trošku lokalne samouprave Republike Srbije, da se radi po dozvolama, a dozvola nema bez planova. U tom periodu su sve republičke investicije realizovane u skladu sa tim planovima“, priseća se Stanković.

Diplomirani inženjer arhitekture, magistar urbanizma i doktor urbanističkih nauka, Borislav Stojkov, na Kosovu je radio trideset godina, vršeći razne funkcije i uloge. Kaže da je period od 1995. do 1998. godine za njega bio najizazovniji, naročito kada je u pitanju pravljenje urbanističkih planova za velike gradove poput Prištine i Prizrena, ali i onih manjih kao što je Orahovac.

„To su raznorazni problemi, od onih socijalnih i političkih, pa do ekoloških, ekonomskih, funkcionalnih. Infrastruktura zapuštena. U gradovima je bio veliki nered. Najvredniji grad kao što je Prizren, pretrpeo je najviše uticaja. Ja sam imao zadatak da uradim generalni plan Prištine ’96 godine, a ’97 i ’98 generalni plan Prizrena. To je za mene zaista bio pravi urbanistički izazov. Školovan sam u Americi, Srbiji i Evropi. Video sam sveta, ali ono što sam ovde video, saznao i naučio, to je više od svega što sam pre toga naučio, zaista. Za planera je to veliko iskušenje, da se suoči sa velikim problemima sa jedne strane i da onda ponudi rešenja koja mogu da se realizuju. Planove koje sam radio, radio sam u saradnji sa institucijama, sa građanima. Koliko sam mogao, ja sam radio i sa Srbima, Albancima i sa Turcima, sa svim građanima naše države. Nikada nisam imao nijedne neprijatnosti“, navodi prof. dr Stojkov.

Dva plana Prištine na kojima je radio vidi kao svoja dva najbolja generalna plana u Srbiji do sada. 

Mišljenja je da je najveća vrednost i izazov gradova na KiM diverzitet, odnosno razlike. 

„Jer različitost predstavlja bogatstvo ako se koristi na pravi način. A ako ne, onda postaje problem“, ukazuje prof. dr Stojkov i dodaje da je realizacija planova koje je napravio „ostala da visi u vazduhu“, jer su planovi, kako ističe, usvojeni tačno pred rat.

Nakon izložbe usledilo je predavanje prof. dr Borislava Stojkova o izazovima planiranja gradova na KiM u poslednjoj deceniji dvadesetog veka.

Potom je arhitekta Miroljub Stanković govorio o planiranju opština Peć, Dečani, Istok i Klina tokom poslednje decenije prošlog veka.

Organizatori događaja su Asocijacija prostornih planera Srbije, Prirodno-matematički fakultet u Kosovskoj Mitrovici i Geografski fakultet u Beogradu.





Tagovi: UniverzitetMitrovica

Povezane vesti