Danas za pravoslavne vernike počinje Vaskršnji post, najduži i najstroži post u hrišćanskoj tradiciji, koji prethodi prazniku Vaskrsa.
Vaskršnji post, poznat i kao Veliki post, traje sedam nedelja, odnosno 48 dana, i završava se proslavom Vaskrsa, praznika Hristovog vaskrsenja. Ove godine post počinje u ponedeljak, 23. februara, a završava se na dan Vaskrsa, 12. aprila, prema kalendaru Srpska pravoslavna crkva.
Prema učenju Srpska pravoslavna crkva, Vaskršnji post predstavlja period duhovne i telesne pripreme za najveći hrišćanski praznik. Vernici se tokom posta uzdržavaju od mrsne hrane – mesa, mleka i mlečnih proizvoda, kao i jaja, dok je u pojedinim danima dozvoljena upotreba ribe, ulja i vina, u skladu sa crkvenim pravilima.
Post nije samo uzdržavanje od hrane, već podrazumeva i pojačanu molitvu, pokajanje, praštanje i činjenje dobrih dela. U crkvenom kalendaru, prve nedelje posta, kao i poslednja – Strasna sedmica – imaju poseban značaj i obeležene su intenzivnijim bogosluženjima.
U narodu su sa početkom Vaskršnjeg posta vezani i brojni običaji. Vernici tradicionalno traže oproštaj jedni od drugih uoči početka posta, dok se u pojedinim krajevima održavaju porodična okupljanja i priprema posnih jela. Veruje se da post donosi duhovno očišćenje i snagu, kao i mir u porodici.
Vaskrs, kao centralni praznik hrišćanstva, simbolizuje pobedu života nad smrću i svetlosti nad tamom, a period posta predstavlja vreme unutrašnje pripreme za radost praznika.
Patrijarh srpski Porfirije, poručio je povodom početka Velikog posta, da postom „čistimo njivu naše duše, da bi iz nje iznikla zasejana semena vrline dobra, ljubavi, milosrđa i čovekoljublja“.
Porfirije je u besedi istakao da Veliki post nije sam sebi cilj, već sredstvo koje vodi ka zajednici sa Bogom i ljubavi sa ljudima.
On je istakao da post nije samo telesna disciplina, već duhovni podvig koji podrazumeva molitvu, pokajanje i praštanje.
