Međunarodna krizna grupa zabrinuta zbog iseljavanja Srba sa Kosova: Ako njihove potrebe ne mogu kroz ZSO da se zadovolje, pronaći alternativu

Jedna trećina Srba sa Kosova iselila se u proteklih osam godina, a trend iseljavanja se ubrzava, utvrdila je Međunarodna krizna grupa.
Image
Foto: Kontakt Plus

Zabrinuti za ovakvu situaciju imaju niz preporuka, među kojima i to da je potrebno da se radi na „zadovoljenju potreba srpske manjine na severu Kosova“, posebno u zapošljavanju, zdravstvenoj zaštiti i školovanju. Ali: „Ukoliko se to ne može uraditi u okviru delimične autonomije“ o kojoj se „raspravlja“ za opštine sa srpskom većinom, „koju Srbi nazivaju ‘zajednicom’, a Kosovari ‘asocijacijom’,“ onda bi EU i države članice trebalo da strane „pritisnu“ da razviju „alternativni način“ za postizanje istog cilja.

„Od stupanja na dužnost 2021. godine, vlada kosovskog premijera Aljbina Kurtija podiže temperaturu u četiri severne opštine u kojima su Srbi većina. Odbijanje Kosova da dodeli veću autonomiju svom stanovništvu srpske nacionalnosti jedno je od dva glavna pitanja koja ga drže u sukobu sa susednom Srbijom, od koje je Kosovo zvanično proglasilo nezavisnost 2008. Drugo je odbijanje Srbije da prizna status Kosova kao nezavisne države, što je od suštinskog značaja za otključavanje članstva potonjeg u međunarodne organizacije, kao što su Evropska unija i UN“, navodi se u najnovijem tekstu Međunarodne krizne grupe „Ka normalnim odnosima između Kosova i Srbije“.

U tekstu se konstatuje porast tenzija između Kosova i Srbije unazad četiri godine, koji su pratili protesti u opštinama na severu zbog utvrđivanja prištinskih vlasti.

Takođe i to da je na severu, usled izostanka rešenja za sporove na relaciji Beograd – Priština, uspostavljeno „preklapanje suvereniteta“, takvo da Srbija pruža obrazovanje i zdravstvenu zaštitu građanima, dok je Kosovo zaduženo za sprovođenje zakona i sudove.

„Međutim, Kurti je očigledno izgubio strpljenje sa takvim aranžmanom. Između ostalog, poslao je teško naoružanu policiju u ovu oblast, uveo embargo na srpsku robu koja je potrebna stanovnicima, deložirao srpske institucije i zabranio upotrebu srpske valute. Njegova vlada je ove korake delimično opravdala navođenjem bezbednosnih pretnji, najskorije u vidu srpskih paravojnih formacija za koje je otkrila da donose vojno oružje iz Srbije – u septembru 2023“, navodi se dalje u tekstu.

Trećina Srba sa Kosova se iselila za osam godina

Usled ovakvog stalnog pritiska, preko deset odsto kosovskih Srba odselilo se tokom prošle godine. Postojeći trend iseljavanja se i ubrzava.

Krizna grupa procenjuje da je do jedne trećine otišlo u proteklih osam godina.

„Iseljavanje kosovskih Srba je zabrinjavajuće – i zbog onoga što to govori o njihovom nivou frustracije, i zato što podriva najverovatniji put ka normalizaciji, u kojem bi Kosovo svojim Srbima dalo značajnu samoupravu u zamenu za defakto ako ne i de jure priznanje od strane Srbije“, navodi MKG.

Preporuke za Prištinu i EU, pritisak Srbiji

Ova uticajna međunarodna tink tenk organizacija, iznela je u istom tekstu niz preporuka kako bi „olakšala bolju dinamiku između Kosova i srpskog stanovništva“.

Potrebno je da EU „ohrabri“ Prištinu da preusmeri rad policije u severnim opštinama na zadovoljavanje potreba zajednice.

„Militarizovano raspoređivanje specijalnih snaga ne bi trebalo da se koristi u svakodnevnom radu policije, već bi trebalo da se fokusira na bezbednost granica i traženje skladišta oružja“.

Priština bi na sever trebalo da pošalje više službenika koji govore srpski, a za razliku od onih koji govore samo albanski i da se angažuju na terenu kako bi poboljšali odnose sa stanovnicima.

„Raditi na tome da se zadovolje potrebe srpske manjine na severu Kosova, posebno u zapošljavanju, zdravstvenoj zaštiti i školovanju. Ako to ne može da se uradi u okviru delimične autonomije o kojoj se raspravljalo za opštine sa srpskom većinom (koju Srbi nazivaju ‘zajednicom’, a Kosovari ‘asocijacijom’), onda bi EU i države članice trebalo da pritisnu strane da razviju alternativni način za postizanje istog cilja“, piše ova organizacija.

Potrebno je i da se Priština „ohrabri“ u tome da „ublaži svoje oštre mere bezbednosti na severu“, uključujući povlačenje specijalne policije, uz obećanje da će se zauzvrat sankcije i kaznene mere ukinuti.

Dok se Priština „ohrabruje“, Srbija se „pritiska“.

KoSSev


*Preuzimanje i objavljivanje sadržaja sa portala Kontakt Plus radija, nije dozvoljeno bez navođenja izvora.