Pre tačno 27 godina na današni dan 1999. godine, počelo je bombardovanje tadašnje Savezne Republike Jugoslavije (SRJ).
Odluka o bombardovanju doneta je bez odobrenja Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija, a naredbu tadašnjem komandantu savezničkih snaga, američkom generalu Vesliju Klarku, izdao je generalni sekretar NATO-a Havijer Solana.
SRJ je napadnuta uz obrazloženje da snosi odgovornost za neuspeh pregovora u Rambujeu i Parizu o budućem statusu Kosova i Metohije. Nakon što je Skupština Srbije odbila prisustvo stranih trupa i predložila da mirovno rešenje nadgledaju snage UN, NATO je započeo napade krstarećim raketama i avijacijom na više lokacija u Srbiji i Crnoj Gori.
U bombardovanju je učestvovalo 19 zemalja Alijanse, a napadi su izvođeni sa brodova u Jadranu, iz vazduhoplovnih baza u Italiji, zapadnoj Evropi i kasnije iz Sjedinjenih Američkih Država. Prve mete bile su kasarne i jedinice protivvazdušne odbrane Vojske SRJ u Batajnici, Mladenovcu, Prištini i drugim mestima.
Tokom 11 nedelja napada gotovo da nije bilo grada u Srbiji koji nije bio meta. Izvršeno je 2.300 vazdušnih udara na 995 objekata, dok je oko 1.150 borbenih aviona lansiralo blizu 420.000 projektila ukupne mase oko 22.000 tona.
Prema dostupnim podacima, NATO je lansirao oko 1.300 krstarećih raketa i upotrebio oko 37.000 kasetnih bombi, od kojih je poginulo oko 200 ljudi, a ranjeno više stotina. Korišćena je i municija sa osiromašenim uranijumom.
U napadima je uništeno ili oštećeno oko 25.000 stambenih objekata, onesposobljeno 470 kilometara puteva i 595 kilometara pruga. Oštećeno je 14 aerodroma, 19 bolnica, 20 domova zdravlja, 18 vrtića, 69 škola, 176 spomenika kulture i 44 mosta, dok je 38 mostova potpuno razoreno.
U noći 23. aprila 1999. godine u 2.06 časova, u bombardovanju zgrade Radio-televizije Srbije poginulo je 16 radnika, što je bio prvi slučaj da je jedna medijska kuća proglašena legitimnim vojnim ciljem.
Tokom napada uništena je i trećina elektroenergetskog kapaciteta zemlje, bombardovane su rafinerije u Pančevu i Novom Sadu, a korišćene su i grafitne bombe za onesposobljavanje elektroenergetskog sistema.
Bombardovanje je okončano 9. juna 1999. godine potpisivanjem Vojnotehničkog sporazuma u Kumanovu, nakon čega je započelo povlačenje snaga SRJ sa Kosova i Metohije. Generalni sekretar NATO-a je 10. juna izdao naredbu o prekidu napada, a poslednji projektili pali su istog dana u 13.30 časova na područje sela Kokoleč.
Istog dana Savet bezbednosti UN usvojio je Rezoluciju 1244, nakon čega je na Kosovo i Metohiju upućeno 37.200 vojnika KFOR-a iz 36 zemalja, sa zadatkom očuvanja mira i bezbednosti.
Obeležavanje godišnjice u Severnoj Mitrovici i Gračanici
Povodom obeležavanja godišnjice početka NATO bombardovanja Savezne Republike Jugoslavije u Severnoj Mitrovici danas će biti održan komemorativni skup u znak sećanja na stradale i nevine žrtve, saopšteno je iz Opštine Severna Mitrovica.
Kako je navedeno, delegacija će u 9.30 časova položiti vence na Trgu braće Milić, odajući poštu svima koji su izgubili živote tokom bombardovanja.
Iz opštine su pozvali građane da prisustvuju skupu i da, kako se navodi, „u tišini i dostojanstvu“ obeleže ovaj dan sećanja, sa ciljem negovanja kulture pamćenja i očuvanja sećanja za buduće generacije.
Komemorativni skup nastradalima u NATO bombardovanju, biće održan danas u podne i u Gračanici, kod Spomen-krsta u parku Doma kulture.
Organizatori skupa su, pored Doma kulture u Gračanici, Kulturno-prosvetna zajednica Kosova i Metohije i Eparhija raško-prizrenska.
