Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici obeležavaju Aranđelovdan – Sabor Svetog arhangela Mihaila i svih nebeskih sila. Praznik se u crkvenom kalendaru slavi 21. novembra i posvećen je zaštitniku pravde i nebeskim vojnicima koji, prema verovanju, čuvaju vernike od zla i nevolja.
U crkvama i hramovima se organizuju jutarnje liturgije uz sveštenstvo i pojce, a nakon bogosluženja sledi osvećenje i rezanje slavskog kolača.
Porodice i komšiluk okupljaju se oko svečanog ručka, koji često uključuje jagnjetinu ili drugo tradicionalno jelo, pale se sveće i izgovaraju molitve za zaštitu doma i ukućana.
Narodni običaji i verovanja
Aranđelovdan je dan molitve, okupljanja i očuvanja tradicije.
U narodu je dugo bio vezan za verovanja u zaštitu od bolesti, zla i nesreća.
Sveti arhangel Mihailo se doživljava kao čuvar doma i zajednice, a praznik je prilika da se iskaže zahvalnost i molitva za zdravlje i blagostanje porodice.
Praznovanje anđela ima duboke korene u istoriji, jer su ljudi u prošlosti verovali da treba da odaju počast stvorenjima Božijim.
Pagani su ih obožavali kao bogove i tvorce sveta, sve do trenutka kada je na Laodikijskom saboru 343. godine bila zabranjena takva praksa.
Na tom saboru je ustanovljeno poštovanje anđela, a posebna pažnja posvećena je Arhanđelu Mihailu.
Određeno je da se praznuje u novembru, devetom mesecu prema hrišćanskoj numerologiji, koji je povezan sa devet anđeoskih činova.
Obeležavanje Aranđelovdana na Kosovu i Metohiji
Uoči Sabora Svetog Arhangela Mihaila, u manastiru Crna Reka sinoć je služeno bdenije, tokom kojeg je mitropolit raško-prizrenski Teodosije postrigao iskušenika Novicu Hristića u čin male schime, davši mu monaško ime Mojsije.
Novi monah stupio je u podvig smirenja i krotosti, prateći reči Hristove: „Odreci se sebe, uzmi Krst svoj i pođi za Mnom.“
Foto: Eparhija raško-prizrenska
Bdeniju su prisustvovali bratstvo manastira, bogoslovi i brojni vernici, koji su svedočili ovom važnom trenutku za svetoarhangelsku porodicu.
Danas, na sam praznik, biće služena Sveta arhijerejska liturgija u 9 časova, saopštila je Eparhija raško-prizrenska.
Na Kosovu se Aranđelovdan posebno obeležava u crkvama i manastirima posvećenim arhangelima, kao hramovna slava.
Među najpoznatijima je manastir Svetih Arhangela kod Prizrena.
Kao hramovna slava, Sveti Arhangel Mihailo obeleževan je nekada i u istoimenoj crkvi u Štimlju, koja je stalno bila na meti napadača. Teško je oštećena i paljena 1999. i 2000. godine, a potom je bila demolirana i uništena u martovskom nasilju 2004. godine.
Nakon toga je crkva delimično obnovljena, u procesu obnove svetinja, koje su porušene 17. marta 2004. godine, i to od strane UNESCO-a.
Mnogi pravoslavni vernici širom Kosova danas slave zaštitu Svetog Arhangela Mihaila i kao krsnu slavu.
