Kosovska Skupština usvojila je u petak rezoluciju o zaštiti „istorijske istine i dostojanstva žrtava rata“, kojom se zahtevaju nove istrage, hapšenja i suđenja za navodne ratne zločine nad Albancima tokom 1998. i 1999. godine, kao i kažnjavanje onih koji ih „negiraju ili umanjuju“, prenosi RTS.
Za rezoluciju su glasali predstavnici svih albanskih političkih stranaka, a dokument predviđa i uvođenje kazni za dela koja podrazumevaju „kršenje dostojanstva žrtava“, uključujući, kako se navodi, odobravanje ili opravdavanje „zločina Srbije na Kosovu“ i širenje „srpske propagande“.
U rezoluciji se navodi da su „jedini potvrđeni podaci o srpskim zločinima“ oni koje je utvrdio Institut za ratne zločine na Kosovu.
Iz Udruženja porodica kidnapovanih i nestalih lica na Kosovu i Metohiji upozoravaju da dokument ne pominje stradanje Srba i drugih nealbanskih zajednica, čime se, kako ocenjuju, stvara jednostran narativ o sukobima.
Zakonski zastupnik Udruženja, pravnik Slaviša Vuksanović, izjavio je da ovakvi akti predstavljaju „vrstu napada na sve žrtve“ koje nisu obuhvaćene rezolucijom i ocenio da postoji tendencija da se prikaže kako su „samo albanske žrtve pretrpele štetu“.
Vuksanović je naveo da je Udruženje izradilo evidenciju prema kojoj je od 1. januara 1998. do 30. decembra 2000. godine kidnapovano više stotina Srba i nealbanaca. Prema tim podacima, do 23. marta 1999. kidnapovano je 144 lica, od kojih je 66 pronađeno, tokom NATO bombardovanja oteto je 108 osoba, a pronađeno 63, dok je nakon potpisivanja Kumanovskog sporazuma kidnapovano 701 lice, od kojih je 280 pronađeno.
On je dodao da je nakon dolaska više od 50.000 pripadnika međunarodnih snaga broj otmica bio tri puta veći nego pre i tokom bombardovanja.
Kao primere, naveo je da su prva kidnapovanja zabeležena između 21. i 23. aprila 1998. u okolini Dečana, kada je ubijeno devet ljudi, kao i otmicu devet rudara u junu iste godine. U Orahovcu je, prema njegovim rečima, kidnapovano više od 100 Srba, od kojih je 35 oslobođeno, dok se za oko 40 i dalje traga.
Bivši vojni tužilac, advokat Dragan Pašić ocenio je da rezolucija predstavlja „jednostrani politički akt bez uporišta u međunarodnom pravu“, ali da može imati pravno dejstvo na teritoriji Kosova i Metohije.
On je naveo da dokument može poslužiti kao osnova za izmene krivičnog zakonika, kojima bi se uvelo novo krivično delo – negiranje ili minimiziranje zločina, uz kazne zatvora od tri do deset godina.
Rezolucijom se, takođe, predviđa da nadležne institucije reaguju u „realnom vremenu“ na navode koji se ocenjuju kao napad na „istorijsku istinu“, kao i da obrazovne i javne aktivnosti budu zasnovane isključivo na izvorima koje verifikuje Institut za ratne zločine na Kosovu.
Pašić je upozorio da bi predmet potencijalnog kažnjavanja mogli biti događaji poput Račka, kao i slučajevi u Prekazu i Meji, ocenjujući da rezolucija može dodatno otežati dijalog i rešavanje spornih pitanja.
On je dodao i da dokument predviđa izmene u obrazovnom sistemu, uključujući reviziju istorijskih činjenica, uz ocenu da bi takav pristup mogao imati dugoročne posledice po interpretaciju događaja iz perioda sukoba.
