Navršavaju se dve godine otkako je Kosovska policija preuzela kontrolu nad zgradama opština u Zvečanu, Leposaviću i Zubinom Potoku, kako bi u njih uveli novoizabrane albanske gradonačelnike, koje su Srbi u velikom broju bojkotovali na lokalnim izborima.
Akcija preuzimanja sprovedena je uz upotrebu suzavca i šok bombi. Građana je bilo u manjem broju usled mitinga Srpske napredne stranke u Beogradu, na koji su bili pozvani zaposleni u srpskim institucijama na Kosovu.
Nekoliko dana kasnije, odnosno, 29. maja, situacija je kulminirala sukobom u Zvečanu između okupljenih građana i pripadnika KFOR-a, koji su obezbeđivali zgradu opštine i praktično štitili pripadnike Kosovske policije unutar objekta. U sukobima je povređeno više desetina ljudi, među kojima i vojnici KFOR-a i lokalni Srbi. Usledili su višenedeljni protesti ispred opštinskih zgrada, a novinari su neretko bili na meti napada, posebno oni iz albanskih redakcija.
Majske tenzije bile su samo uvod u još ozbiljniji incident koji se dogodio u septembru iste godine u selu Banjska, kada je došlo do oružanog sukoba između grupe naoružanih Srba i Kosovske policije. Grupu je predvodio bivši potpredsednik Srpske liste Milan Radoičić. U sukobu su poginule četiri osobe – trojica Srba i jedan pripadnik Kosovske policije.
Dve godine kasnije, na terenu je uspostavljena nova realnost. Albanski gradonačelnici i novoimenovani službenici rade iz opštinskih zgrada, dok se radnici nekadašnjih srpskih privremenih organa nikada nisu vratili na svoja radna mesta.
Nasilni ulazak u tri srpske opštine na severu Kosova pokrenuo je proces gašenja preostalih srpskih institucija, koji je u mesecima nakon toga sve više dobijao na intenzitetu i traje do danas.
Kosovske institucije sada nesmetano sprovode svoje odluke, uključujući i one koje direktno utiču na svakodnevni život građana.
Sve četiri opštine na severu praktično više ne funkcionišu po srpskom institucionalnom sistemu, osim u oblasti zdravstva i obrazovanja.
Pored toga, i dalje je na snazi i usmena odluka kosovskih vlasti kojom se zabranjuje uvoz robe preko Jarinja i Brnjaka iz centralne Srbije.
Mandat gradonačelnika na severu Kosova traje do oktobra ove godine, kada se očekuju lokalni izbori.
