Udruženje novinara Srbije (UNS) sa svojim ogrankom Društvom novinara Kosova i Metohije (DNKiM) podseća da se sutra, 21. avgusta, navršava 28 godina od otmice novinarske ekipe Radio Prištine Đura Slavuje i Ranka Perenića na putu Velika Hoča–Zočište, u opštini Orahovac.
Slavuj i Perenić su 21. avgusta 1998. godine krenuli ka manastiru Sveti Vrači u Zočištu da urade prilog o povratku otetih monaha. Viđeni su u Velikoj Hoči, u prepodnevnim satima, odakle su krenuli ka Zočištu. Nakon nekoliko pređenih kilometara skrenuli su na pogrešan put koji ih je odveo do pripadnika Oslobodilačke vojske Kosova (OVK). Od tog trenutka gubi im se svaki trag, a do danas porodice Perenić i Slavuj nemaju zvanične informacije o njihovoj sudbini.
Na mestu otmice UNS i DNKiM postavili su obeležje, koje je do sada rušeno devet puta, na kome na srpskom i albanskom jeziku piše: „Ovde su 21. avgusta 1998. nestali novinari. Tražimo ih“. Poslednji put ploča je srušena krajem jula ove godine. UNS će, sa svojim ogrankom na Kosovu i Metohiji, i deseti put obnoviti ovo spomen-obeležje.
EULEX je 2017. godine potvrdio da su Perenića i Slavuja oteli pripadnici OVK, odnosno da su ih, zapretivši oružjem, poveli u nepoznatom pravcu. “U jeku NATO agresije na SRJ na Kosovu i Metohiji su oteti i mnogi drugi novinari, a zvanične informacije o njihovom nestanku još uvek nisu poznate javnosti”, navodi UNS.
Novinar i prevodilac Aleksandar Simović nestao je 21. avgusta 1999. godine u Prištini. Deo njegovih posmrtnih ostataka pronađen je u selu Obriinje kod Glogovca. Dopisnik „Politike“ i novinar prištinskog „Jedinstva“ Ljubomir Knežević otet je 6. maja 1999. godine kod Vučitrna u podnožju planine Čičavica. Fotorporter Momir Stokuća je 21. septembra 1999. godine ubijen u kući u kojoj je živeo u centru Prištine. U Prištini je 9. septembra 2000. godine nestao i novinar srpske redakcije Radio Kosova Marjan Melonaši. Urednik Radio televizije Priština Krist Gegaj ubijen je u Istoku septembra 1999. godine, tri meseca nakon dolaska međunarodnih snaga.
Na Kosovu i Metohiji su u periodu od 1999. do 2005. godine ubijeni novinari listova „Bujku“ Afrim Malići (1998), „Informator“ Informativnog centra Kosova Enver Maljoku (1999), „Rilindja“ Šefki Popova (2000) i „Bota sot“ Džemajlj Mustafa (2000), Bekim Kastrati (2001) i Bardulj Ajeti (2005). Za Bardulja Ajetija je poznato da je ubijen iz vozila u pokretu kod sela Bresalce.
Istragu za nestala i ubijena lica najpre je vodio UNMIK, a zatim EULEX, koji je potvrdio da su pripadnici OVK oteli Perenića i Slavuja. Sada je nadležnost za rasvetljavanje ovih zločina pripala kosovskim institucijama.
Rezolucija o ubijenim i nestalim novinarima na Kosovu
U maju 2024. godine, Rezolucija o ubijenim i nestalim novinarima na Kosovu u periodu od 1998. do 2005. godine, koju je predložio UNS, jednoglasno je usvojena na Godišnjoj skupštini Evropske federacije novinara (EFJ) u Prištini.
Ovom Rezolucijom Skupština EFJ-a traži da Upravni odbor ove federacije od UNMIK-a, EULEX-a i vlasti na Kosovu zahteva da se formira međunarodna ekspertska Komisija koja bi pomogla u istraživanju ubistava, kidnapovanja i nestanaka 19 novinara i medijskih radnika na Kosovu u periodu od 1998. do 2005. godine.
U njoj se ističe da Skupština EFJ-a traži da se u rad međunarodne Komisije za istraživanje ubistava, kidnapovanja i nestanaka novinara i medijskih radnika na Kosovu u periodu od 1998. do 2005. godine, kao eksperti uključe sudije i tužioci iz Beograda i Prištine, predstavnici međunarodnih misija koje su u pomenutom periodu bile zadužene za vladavinu prava na Kosovu (UNMIK i EULEX), kao i predstavnici UNS-a i Asocijacije novinara Kosova (AGK).
