Srpska pravoslavna crkva (SPC) i njeni vernici danas obeležavaju Miholjdan, praznik posvećen Prepodobnom Kirijaku Otšelniku, hrišćanskom podvižniku koji je život proveo u molitvi, postu i samoći.
Prepodobni Kirijak Otšelnik rođen je u V veku u Korintu, a još u mladosti posvetio se duhovnom životu. Prema hrišćanskom predanju, otišao je u Jerusalim, gde se zamonašio, nakon čega je veći deo života proveo u pustinjskim predelima, posvećen molitvi, postu i podvižništvu.
Bio je poznat po skromnosti, duhovnoj istrajnosti i pomoći koju je pružao ljudima koji su mu dolazili po savet i blagoslov. Prema crkvenom predanju, doživeo je 109 godina.
Miholjdan se u Srpskoj pravoslavnoj crkvi obeležava 29. septembra po julijanskom, odnosno 12. oktobra po gregorijanskom kalendaru. Naziv praznika potiče iz narodne tradicije, u kojoj je svetitelj poznat i kao Sveti Miholj. Poreklo samog naziva nije u potpunosti razjašnjeno, a u pojedinim tumačenjima dovodi se u vezu sa praznikom Svetog arhangela Mihaila.
Miholjdan se kao seoska slava obeležava i u Velikoj Hoči, kod Orahovca, gde se tradicionalno okupljaju vernici i održava liturgija u crkvi Svetog arhiđakona Stefana.
Narodni običaji i verovanja
U narodnom kalendaru Miholjdan označava period kada se završavaju jesenji poljoprivredni poslovi i domaćinstva pripremaju za zimu. Prema narodnom verovanju, na ovaj dan ne bi trebalo započinjati velike poslove, dok se radovi na otvorenom koji su neophodni za pripremu zime mogu privesti kraju.
U pojedinim krajevima postoji običaj da se na Miholjdan izbegavaju teži kućni poslovi, poput čišćenja i spremanja doma. Takođe se veruje da su ljudi rođeni na ovaj dan posebno nadareni i da ih kroz život prate sreća i blagostanje.
Ova verovanja deo su narodne tradicije i razlikuju se od kraja do kraja, a ne predstavljaju zvanična crkvena pravila. U pravoslavnoj tradiciji naglasak je na molitvi, veri, duhovnom miru i činjenju dobrih dela.
Miholjdan se povezuje i sa miholjskim letom, nazivom za period toplog i sunčanog vremena tokom jeseni. U narodu se veruje da nakon ovog praznika nastupa prava jesen, odnosno da se približavaju hladniji dani.
U pojedinim poljoprivrednim krajevima zabeleženi su i običaji vezani za stočarstvo, među kojima su takozvane ovnovske svadbe, odnosno svečanosti povezane sa pripremom stoke za priplod.
Porodice koje Miholjdan obeležavaju kao krsnu slavu pripremaju slavski kolač, žito i sveću, a praznik provode u krugu porodice i prijatelja, u skladu sa pravoslavnim običajima.
