Eparhija raško-prizrenska saopštila je da su pokloničke grupe koje se vraćaju iz posete manastirima na Kosovu i Metohiji dobile od kosovske policije letke Ministarstva kulture i turizma o primeni Zakona o turizmu, koji stupa na snagu 1. avgusta 2026. godine.
U obaveštenju se navodi da lica koja profesionalno obavljaju poslove turističkog vodiča moraju imati licencu, dok strane organizovane grupe bez kosovske licence moraju biti u pratnji lokalnog vodiča, uz najavu novčanih kazni za kršenje pravila.
U pojedinim medijima pojavila se zabrinutost da pokloničke grupe Srpske pravoslavne crkve ubuduće neće moći da posećuju manastire bez angažovanja vodiča licenciranog od strane Prištine.
Eparhija ističe da je potrebno jasno razlikovati komercijalnu turističku delatnost od verskih pokloničkih putovanja, koja predstavljaju ostvarivanje slobode veroispovesti.
Manastiri SPC na Kosovu i Metohiji su pre svega žive svetinje, mesta bogosluženja i monaškog života, a većina posetilaca dolazi kao poklonici, a ne turisti, navode iz Eparhije raško-prizrenske SPC.
“Sloboda veroispovesti obuhvata pravo vernika da dolaze u svoje svetinje, učestvuju u bogosluženjima i organizuju poklonička putovanja. Ustav Kosova i Zakon o slobodi veroispovesti garantuju slobodan pristup vernicima i štite položaj SPC”, navode.
Eparhija navodi da ne dovodi u pitanje pravo institucija da uređuju komercijalne turističke usluge, ali da se poklonička putovanja ne mogu izjednačavati sa turističkim programima.
Takođe, nijedno tumačenje propisa ne može umanjiti pravo SPC da samostalno uređuje verski život u svojim manastirima, u skladu sa Ustavom Kosova, Zakonom o slobodi veroispovesti i pravima iz Ahtisarijevog plana.
Prema dostupnim zakonima, Eparhiji nije poznata odredba koja bi obavezivala pokloničke grupe da imaju licenciranog vodiča radi pristupa manastirima. Takvi navodi zahtevaju pravnu proveru.
Radi izbegavanja nesporazuma, Eparhija preporučuje da pokloničke grupe putuju u pratnji sveštenika ili monaškog lica, koje će biti duhovni rukovodilac grupe. Poželjno je da grupe imaju potvrdu parohije, manastira ili eparhije o verskom karakteru putovanja.
Eparhija naglašava da ova preporuka predstavlja privremenu meru i ne znači da je prisustvo sveštenog lica zakonski uslov.
Eparhija ostaje posvećena dijalogu sa institucijama i očekuje da primena turističkih propisa bude u skladu sa garantovanim pravima na slobodu veroispovesti, slobodu kretanja i autonomiju verskih zajednica, navodi se u saopštenju.
