Opštine Klokot, Leposavić, Parteš, Štrpce, Zubin Potok i Zvečan nisu osvojile nijedan bod u ovogodišnjem Indeksu transparentnosti opštinskih budžeta koji je objavio Institut GAP. Izveštaj pokazuje da je ukupna transparentnost budžeta na lokalnom nivou unapređena, ali da pojedine opštine i dalje zaostaju u objavljivanju budžetskih informacija.
Šest opština sa srpskom većinom – Klokot, Leposavić, Parteš, Štrpce, Zubin Potok i Zvečan – nije ostvarilo nijedan bod u okviru „Indeksa transparentnosti opštinskih budžeta 2025“ koji je objavio Institut GAP.
Indeks, koji se objavljuje od 2017. godine, procenjuje nivo dostupnosti budžetskih informacija u svih 38 opština na Kosovu, kroz standardizovanu metodologiju koja obuhvata objavljivanje finansijskih dokumenata, budžetskih planova i uključivanje građana u proces donošenja odluka.
Prema izveštaju, prosečna ocena transparentnosti opštinskih budžeta u 2025. godini iznosila je 64,5 poena, što predstavlja povećanje u odnosu na 61 poen koliko je zabeleženo godinu ranije.
„Tokom ove godine, deset opština ostvarilo je maksimalan rezultat od 100 poena, dok je 19 od ukupno 38 opština ostvarilo najmanje 89,5 poena, što ukazuje na opšte poboljšanje transparentnosti budžeta u većini opština“, navode iz GAP-a.
Iz Instituta GAP navode da su opštine tokom 2025. godine objavile ukupno 240 budžetskih dokumenata, uključujući finansijske izveštaje i dokumente koji se odnose na budžetsku politiku, poput uredbi o dodeli subvencija.
„Najčešće objavljivani dokumenti bili su finansijski izveštaji o budžetu, kojih je ukupno bilo 133“, dodaje se.
U procesu pripreme budžeta za 2026. godinu održano je ukupno 119 javnih rasprava.
„Od 38 opština, njih 28 organizovalo je najmanje četiri javne rasprave sa građanima, jedna opština je održala tri rasprave, jedna dve, dok je jedna organizovala samo jednu javnu raspravu o budžetu“, preciziraju.
Kada je reč o formatima objavljivanja, 76 odsto budžetskih dokumenata objavljeno je u otvorenim i lako dostupnim formatima, prvenstveno u Excel i Word formatima, dok je 8 odsto objavljeno u PDF formatu, a 16 odsto kao skenirani dokumenti.
„Najčešće objavljivani dokumenti bili su Srednjoročni okvir budžeta i Uredba o dodeli subvencija, koje je objavilo po 30 opština. Pored toga, 29 opština objavilo je prve i druge kvartalne finansijske izveštaje, dok je 28 opština objavilo godišnji finansijski izveštaj za 2025. godinu.“
Kada je reč o napretku u odnosu na prethodnu godinu, najveći rast zabeležile su opštine Obilić, Uroševac i Gnjilane, dok su najveći pad imale Vitina, Severna Mitrovica i Lipljan.
Iz Instituta GAP ocenjuju da je u većini opština ostvaren napredak u transparentnosti budžeta, ali ističu da je potrebno dodatno raditi na ujednačavanju načina objavljivanja podataka i jačanju mehanizama odgovornosti na lokalnom nivou.
